11.11 วันช้อปปิ้งคนไม่มีแฟน ย้อนดูจุดเริ่มแรก ความโหฬาร ผลที่ตามมา จากการปฏิวัติแวดวงช็อปปิ้งออนไลน์

วันที่ 11 เดือนพฤศจิกายน 2564 เดอะสเตรตส์ไทมส์ รายงานว่า ในมาเลเซีย นักช้อปเริ่มชาชินกับการตั้งหน้าตั้งตารอการลดราคาออนไลน์ครั้งใหญ่อย่างวันที่ 7 ก.ค. (7.7) 9 เดือนกันยายน (9.9) หรือ 12 ธ.ค. (12.12)

หรือแม้กระทั้งใน “วันคนไม่มีแฟน” 11 เดือนพฤศจิกายน ซึ่งเป็นจุดเริ่มแรกของโปรโมชั่นวันเลขคู่ทั้งหลายแหล่ทั้งหมด

ในประเทศจีน นิสิตมหาวิทยาลัยที่ยังโสดจะฉลองวันนี้ โดยขนานนามว่าเป็น “วันต่อต้านวาเลนไทน์” ก่อนที่ร้านค้าย่อยออนไลน์อย่าง “อาลีบาบา” จะถือเอาวันสำหรับเหล่าคนไม่มีแฟนนี้มาเผยแพร่ให้มีชื่อเสียงในฐานะ “เทศกาลช้อปปิ้งออนไลน์”

เดี๋ยวนี้เทศกาลช้อปปิ้งดังที่กล่าวมาแล้วพัฒนาจนกระทั่งมีนามแฝงว่า 11.11 แล้วก็ถูกใช้อย่างมากมายเพื่อให้เหมาะสมกับสิ่งที่จำเป็นของชาวมาเลเซีย อย่างเช่นการสตรีมรายละเอียดแล้วก็เกมแบบสด เพื่อรองรับความบันเทิงแล้วก็นำความสำราญมาสู่คนซื้อ ที่นอกจากไปจากการขายเชิงธุรกรรม

ย้อนกลับไปในปี 2555 เมื่อแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ Lazada (ลาซาด้า) ได้เข้าถึงมาเลเซีย การซื้อของออนไลน์เพียงอย่างเดียวนั้นเป็นเรื่องแปลกใหม่สำหรับที่นั่น วิสาหกิจขนาดกลางแล้วก็ขนาดย่อม (SMEs) แล้วก็แบรนด์ต่างๆยังคงระมัดระวังในเรื่องนี้ เช่นเดียวกับคนซื้อชาวมาเลเซีย

แม้จะไม่ค่อยดังนัก แม้กระนั้นลาซาด้าได้เปิดตัวการขาย 11.11 หนแรกในปี 2556 โดยได้รับแรงผลักดันจากเทศกาลช้อปปิ้งออนไลน์ที่บรรลุเป้าหมายอย่างล้นหลามของจีน โดยเรียกว่าอาทิตย์เปลี่ยนแปลงออนไลน์ (Online Revolution Week) จนถึงแปลงเป็นที่นิยม

11.11 เอฟเฟกต์

11.11 เป็นวันที่ยอดจำหน่ายในอีคอมเมิร์ซเยอะที่สุดในรอบปี มีการยกระดับอุตสาหกรรมสู่มาตรฐานแล้วก็มาตรฐานใหม่ทุกปี

ปี 2563 ลาซาด้าทำลายสถิติเทศกาลช้อปปิ้ง 11.11 โดยมีผู้ใช้มากกว่า 40 ล้านคนแล้วก็คนขาย 400,000 รายที่เข้าร่วมสำหรับเพื่อการขายวันเดียวทั่วทั้งยังภูมิภาค คนขายกว่า 8,000 ราย ซึ่งส่วนใหญ่เป็น SMEs ทำเงินได้มากกว่า 10,000 เหรียญสหรัฐ (41,600 ริงกิต) ภายในช่วงเวลา 1 วัน

11.11 ได้แปลงเป็นงานสำคัญสำหรับคนขายออนไลน์เยอะมากแล้วก็คนที่บรรลุเป้าหมายใช้เวลาเกือบจะหกเดือนสำหรับเพื่อการเตรียมตัวล่วงหน้าสำหรับวันชี้ชะตา พวกเขาใช้เวลานี้เพื่อหาออร์เดอร์ จ้างพรีเซนเตอร์ แล้วก็สร้างการเข้าชมสำหรับหน้าออนไลน์ของตนเอง เพื่อนำไปสู่การขายครั้งใหญ่ที่สุดที่ปี

สำหรับบางบุคคล เทศกาลช้อปปิ้งวันเดียวนี้ คือขณะที่พวกเขาสามารถเก็บยอดจำหน่ายได้มากที่สุดในรอบปี แล้วก็ยังเป็นโอกาสที่จะทำให้ทุกสายตาในประเทศเห็นธุรกิจของพวกเขา เพราะว่าเมื่อปริมาณการใช้แรงงานบนลาซาด้าถึงขีดสูงสุด แบรนด์ต่างๆจะได้พบกับลูกค้ากลุ่มใหม่ แล้วก็การขายในวัน 11.11 อาจจะก่อให้ผู้ซื้อที่ซื้อครั้งเดียวแปลงเป็นลูกค้าที่กลับมาซื้อซ้ำตลอดทั้งปี

ทั้งหมดทั้งปวงนี้คือผลกระทบที่ 11.11 มีต่อธุรกิจ

ภายใน 1 วัน แบรนด์หรือผลิตภัณฑ์บางทีอาจแปลงเป็นที่นิยม ทำให้คนขายออนไลน์สามารถขยายกิจการของตนเองได้อย่างรวดเร็วในชั่วช้าข้ามคืน

หนึ่งในคนขายของในลาซาด้า เผยออกมาว่า “ก่อนหน้าที่ผ่านมาพวกเราเป็นร้านบนเฟซบุ๊ก แม้กระนั้นกับลาซาด้า พวกเราสังเกตว่าพวกเราสามารถเข้าถึงผู้คนได้มากขึ้น เนื่องด้วยเป็นแพลตฟอร์มที่ปลอดภัยกว่า เพราะว่ามีการปกป้องรักษาผู้ซื้อ ที่แท้ ยอดจำหน่ายของพวกเราเพิ่มขึ้น 800% ในปีแรกที่พวกเรามีส่วนร่วมสำหรับเพื่อการขาย 11.11”

11.11 เป็นเรื่องธุรกิจสิ่งเดียวหรือไม่ ?

เอบีซีนิวส์ ตอบง่ายๆว่า “ไม่” นอกจากการช้อปปิ้งแล้ว ยังมีการจัดกิจกรรมทางด้านวัฒนธรรมในคืนวันที่ 11 เดือนพฤศจิกายนอีกด้วย
แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซหลายที่จัดงานกาล่าสุดเลิศ เคยมีศิลปินดังอย่าง “เทย์เลอร์ สวิฟต์” แล้วก็ “ฟาร์เรลล์ วิลเลียมส์” ร่วมงานในปีก่อนๆด้วย อีกทั้งตัวรายการยังได้ออกอากาศทางทีวีดาวเทียมระหว่างประเทศ แล้วก็แพลตฟอร์มสตรีมมิ่งออนไลน์ ซึ่งล่อใจผู้ชมหลายพันล้านคน

ปี 2563 “เคหน เพอร์รี” ศิลปินดังอีกคน ได้ส่งคลิปไปที่งานกาล่าดินเนอร์ในจีนเพื่อฉลองวันคนไม่มีแฟน

ด้วยส่วนลดแล้วก็โปรโมชันจากเหล่าเซเลปมากมาย ทำให้วันคนไม่มีแฟนมิได้มีไว้สำหรับคนซื้อคนจีนเพียงแค่นั้น สุดท้ายแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซในเครืออาลีบาบายังได้นำวันคนไม่มีแฟน มาสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ด้วย ซึ่งรวมทั้งไทยแล้วก็ประเทศสิงคโปร์

เพราะเหตุใดนักช้อปคนจีนถึงมาก

สำหรับนักช้อปหลายท่าน การใช้จ่ายตามแรงกระตุ้นที่นำโดยวัฒนธรรมบริโภคนิยม เป็นสิ่งที่ไม่บางทีอาจยับยั้งได้ นักช้อปคนจีนบางบุคคลถึงกับล้อเลียนด้วยมุก “ตัดมือ” เพื่อหยุดพวกเขาจากการซื้อ

“หยาง เจี้ยงหลัน” นักจิตวิทยา เตือนว่าคนซื้อบางทีอาจกำลังทุกข์ระทมแสนสาหัสจากความผิดปกติสำหรับเพื่อการซื้อที่บีบคั้นซึ่งมีต้นเหตุมาจากอารมณ์ด้านลบ

หยางยังเอ่ยถึงผลกระทบจาก “พฤติกรรมการซื้อของอย่างคลุ้มคลั่ง” ว่า คนหนุ่มสาวบางทีอาจใช้วันคนไม่มีแฟนเพื่อบรรเทาแรงกดดันในชีวิต

“การช้อปปิ้งอย่างคลุ้มคลั่ง บางทีอาจเป็นแนวทางบรรเทาความตึงเครียดแล้วก็ให้รางวัลตนเอง”

แม้กระนั้น คุณเชื่อว่าวันคนไม่มีแฟนจะยังคงเป็นงานทางด้านวัฒนธรรมแล้วก็ธุรกิจในระยะยาว

ปีนี้เศรษฐกิจจีนชะลอตัว

สำนักข่าวซีเอ็นเอ็น บิสซิเนส รายงานว่า ถึงแม้ 11.11 จะสร้างรายได้นับหมื่นล้านเหรียญสหรัฐให้กับอาลีบาบา แม้กระนั้นดูท่าปีนี้บริษัทจะค่อนข้างจะระมัดระวังการใช้จ่ายมากกว่าปีก่อนๆจากเงินเฟ้อที่เพิ่มขึ้น ท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจที่ชะลอตัว แล้วก็การบังคับใช้กฎข้อปฏิบัติที่เคร่งครัด

อาลีบาบาแล้วก็ JD.com บางทีอาจทำสถิติยอดจำหน่ายใหม่ในปีนี้เหมือนปกติ นักวิเคราะห์จาก Citi คาดเดาว่าปริมาณสินค้ารวม (GMV) ของอาลีบาบาจะสูงถึง 578,000 ล้านหยวน หรือราว 90,000 ล้านดอลลาร์ ในตอน 11 วันแรกของพ.ย. หรือเพิ่มขึ้น 15% เมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา

แม้กระนั้นอัตราการเติบโตนั้นคาดว่าจะช้ากว่าปีให้หลังมาก เพราะว่าปีที่ผ่านมาอาลีบาบาโพสต์เพิ่มขึ้นถึง 26% นักวิเคราะห์ของ Citi ยังคาดเดาว่าการเติบโตของ GMV ของ JD.com สำหรับตอนการซื้อสินค้า จะลดเหลือ 22-26% น้อยกว่าปีที่ผ่านมา ซึ่งอยู่ที่ 33%

นักวิเคราะห์ของ Citi เขียนในรายงานปัจจุบันว่า แคมเปญต่างๆยังส่งเสริมการขายได้ คนซื้อมีความต้องการที่แข่งแกร่ง ถึงแม้พกเขาจะมีความระมัดระวังจากผลกระทบด้านเศรษฐกิจ

เศรษฐกิจของจีนเติบโตในอัตราที่ช้าที่สุดในรอบปี เนื่องด้วยปัญหาเรื่องพลังงาน การหยุดชะงักของการขนส่ง แล้วก็วิกฤตด้านอสังหาฯที่ทวีความร้ายแรงขึ้น ส่งผลกระทบต่อประเทศที่มีขนาดเศรษฐกิจใหญ่เป็นชั้นสองของโลก

ในขณะเดียวกัน อัตราเงินเฟ้อของจีนก็เพิ่มขึ้น ส่งผลต่อกำไรแล้วก็กำลังซื้อของคนซื้อ รวมทั้งกรณีที่เงินลงทุนสินค้าที่ออกมาจากโรงงานในจีน พุ่งขึ้นอีกเป็นประวัติการณ์เมื่อเดือนที่ผ่านมา

เมื่อต.ค. ดรรชนีราคาผู้สร้างของจีนพุ่งขึ้น 13.5% เมื่อเทียบกับตอนเดียวกันของปีที่ผ่านมา แม้กระนั้น มีสัญญาณบอกว่าเงินลงทุนที่สูงขึ้นนั้นกำลังลดน้อยลง

ส่วนดรรชนีราคาคนซื้อของจีนเพิ่มขึ้น 1.5% จากตอนเดียวกันของปีที่ผ่านมา หรือเพิ่มเป็นสองเท่าของเดือนที่ผ่านมาหน้า แล้วก็เป็นอัตราการเพิ่มขึ้นที่เร็วที่สุดนับจากก.ย.ปีที่ผ่านมา

11.11 ทำให้เกิดปัญหามลพิษ

รอยเตอร์ส รายงานว่า ถึงเวลายุติงานช้อปปิ้งที่ใหญ่ที่สุดในโลก ถึงแม้อาลีบาบาจะเริ่มเทศกาล 11.11 ไปแล้ว แล้วก็อยากที่จะให้เทศกาลคราวนี้เป็นมิตรกับสภาพแวดล้อมมากขึ้น แม้กระนั้นมหกรรมนี้มีความขัดแย้งกับจุดมุ่งหมายด้านสภาพแวดล้อมของทางการจีนมากยิ่งขึ้นถ้าอาลีบาบาขมักเขม้นกับความทนทาน การไม่มีความเอาใจใส่การบริโภคที่มากเกินไป จะทำให้เกิดปัญหามากกว่าการจัดการกับปัญหา

จากกระแสการช้อปอย่างยิ่งใหญ่ที่เกิดขึ้น ได้ผลสำเร็จงานที่น่าประทับใจ ซึ่งเกี่ยวพันกับคนงานหลายล้านคนภายในการจัดการบรรจุภัณฑ์หลายพันล้านชิ้น หน่วยงานด้านลอจิสติกส์ของอาลีบาบาระดมเครื่องบิน 3,000 ลำระหว่างงานประจำปีที่แล้วเพื่อขนส่งผลิตภัณฑ์ แล้วก็ปีนี้ได้พรีสต็อกสินค้าจากต่างประเทศไปแล้วกว่า 300 ล้านชิ้น ตัวเลขดังที่กล่าวมาแล้วมีต้นทุนด้านสภาพแวดล้อม แม้จะดูน้อย

กรีนพีซเคยประมาณว่า การขนส่งข้าวของในวันคนไม่มีแฟน เมื่อปี 2559 สร้างก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ปริมาณ 52,400 ตัน รายงานปัจจุบันเมื่อปี 2562 คาดเดาว่าปริมาณสิ่งของบรรจุภัณฑ์ที่ใช้โดยอีคอมเมิร์ซแล้วก็ภาคการจัดส่งจะเพิ่มขึ้นมากกว่าสี่เท่าเป็น 41.3 ล้านตัน จากปี 2561 ถึงปี 2568

ในส่วนของอาลีบาบามีแผนในการที่จะลดการปล่อยคาร์บอนที่เกี่ยวพันกับการสั่งซื้อลง 30% ในปีนี้ แม้จะไม่มีการเปิดเผยตัวเลขที่แท้จริงก็ตาม โดยกรรมวิธีการลดการปล่อยคาร์บอนบางทีอาจเป็นบริการรีไซเคิล หรือการตั้งศูนย์ข้อมูลที่ใช้พลังงานเวียน หรือแม้กระทั้งอัลกอริทึมด้ามจับคู่ผลิตภัณฑ์กับพัสดุภัณฑ์ที่มีขนาดสมควรเพื่อลดขยะ

นอกเหนือจากนี้ บริษัทยังเสนอบัตรกำนัลราคา 100 ล้านหยวน (15,600,000 เหรียญสหรัฐ) สำหรับแบรนด์ที่เป็นมิตรกับสภาพแวดล้อม ด้วย

เรื่องนี้ถือเป็นเรื่องที่น่าปลื้ม ยิ่งในตอนที่มีการสัมมนา COP26 ที่เมืองกลาสโกว์ของสก็อตต์แลนด์ ซึ่งประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ได้ตั้งเป้าให้จีนลดการใช้คาร์บอนในปี 2603
วันคนไม่มีแฟน ยังอยู่ได้ยืนยาวกว่าจุดมุ่งหมายเดิมที่ตั้งไว้เพียงกลไกทางการตลาด และไม่ได้มีความสลักสำคัญกับการเงินในทุกวันนี้ เพราะว่าธุรกรรมที่เกิดขึ้นในปีที่ผ่านมาคิดเป็นเพียง 6% ของผลรวมงบประมาณอาลีบาบา

Leave a Reply

Your email address will not be published.